Bốn nước đi nhìn từ các gian hàng bao bì và vật liệu đệm — chuyển sang giấy, giảm nhựa, hấp thụ bằng hình dạng, thu hồi dùng lại [Phần 3]

Chuỗi bài về các đơn vị trưng bày tại Logis-Tech Tokyo 2026 (LTT2026) — Phần 3

Ngày càng nhiều doanh nghiệp muốn thay đổi bao bì. Nhưng điều làm công việc bế tắc không phải là ý muốn thay đổi, mà là thay bằng cái gì.

Đằng sau đó là thể chế. Theo Luật thúc đẩy tuần hoàn tài nguyên nhựa có hiệu lực từ tháng 4 năm 2022, doanh nghiệp có lượng thải chất thải công nghiệp từ sản phẩm sử dụng nhựa của năm trước từ 250 tấn trở lên được xem là doanh nghiệp thải lượng lớn, phải đặt mục tiêu giảm thải và tái tài nguyên hóa, đồng thời triển khai một cách có kế hoạch. Về tình hình đạt mục tiêu, doanh nghiệp được yêu cầu nỗ lực công bố.

Dù vậy, với bên nhập khẩu và lưu thông hàng hóa, điều thực sự tác động thường không phải là con số của chính mình có chạm 250 tấn hay không, mà là lúc đối tác hỏi liệu có thể đổi bao bì được không. Áp lực đi từ trên xuống.

Đọc xuyên suốt các gian trưng bày về bao bì và vật liệu đệm tại LTT2026, các nước đi chia rõ thành bốn. Thứ mà mỗi nước đi thay đổi là khác nhau.

Bốn nước đi

Nước đi	Thay đổi cái gì
① Chuyển sang giấy và bột giấy	Chính vật liệu
② Giảm nhựa	Giữ vật liệu, giảm lượng dùng
③ Hấp thụ bằng hình dạng	Giữ cả vật liệu lẫn lượng, bảo vệ bằng kết cấu
④ Thu hồi và dùng lại	Tiền đề dùng một lần

Bốn nước đi này không phải là các lựa chọn ngang hàng. Phạm vi tác động của thay đổi khác nhau. Với ①, cả nguồn cung lẫn tiêu chuẩn kiểm hàng đều đổi. Đến ④ thì chính cách tổ chức logistics cũng đổi. Xin lần lượt xem qua.

① Chuyển sang giấy và bột giấy — dễ hiểu nhất, và cần kiểm chứng nhất

Các gian theo nước đi này trải từ vật liệu đệm, phong bì, khay cho tới sản phẩm định hình, nhưng hướng chào hàng thì thống nhất: có thể bỏ ra như giấy loại ngay. Lời giải thích rằng công đoạn phân loại biến mất là điểm chung.

Mặt khác, những điểm nhất định sẽ bị hỏi lại sau khi thay thế cũng giống nhau: độ bền, khả năng chịu nước và trọng lượng. Trọng lượng là thứ dễ bị bỏ sót nhất, vì giấy có xu hướng làm tăng cả thể tích lẫn khối lượng, nên có thể xảy ra tình huống giảm được bao nhiêu nhựa thì cước tăng bấy nhiêu. Trong nhập khẩu có những trường hợp cước tính theo trọng lượng thể tích, nên chỉ so sánh chi phí vật liệu mà quyết thì tổng thể lại thiệt.

Khả năng chịu nước thì mang tính quyết định tùy mặt hàng. Trong điều kiện đọng sương khi lạnh hay đông, hoặc độ ẩm tăng trên chặng biển, bản thân việc là giấy đã là một ràng buộc. Câu hỏi không phải là "có đổi sang giấy được không" mà là "với mặt hàng này, trong điều kiện vận chuyển này, giấy có trụ được không".

② Giảm nhựa — con đường giảm mà không thay

Giữ nguyên vật liệu và giảm lượng dùng: làm mỏng thành, nâng tỷ lệ phối trộn nhựa tái sinh, hoặc thu nhỏ chính bao bì. Cách làm khác nhau nhưng đích đến giống nhau, và lợi thế lớn nhất của nước đi này là máy chiết rót và máy dán miệng hiện có vẫn dùng được như cũ.

Thứ phải đánh đổi ở đây là tỷ lệ hư hỏng. Làm mỏng thì hạ được chi phí vật liệu, nhưng nếu hư hỏng trong vận chuyển tăng lên thì hàng trả về, gửi lại và hủy bỏ sẽ đắt hơn. Chỉ nhìn tỷ lệ cắt giảm thì không ra đáp án. Căn cứ phán đoán không phải là "mỏng đi bao nhiêu phần trăm" mà là "mỏng đi rồi thì tỷ lệ hư hỏng biến động thế nào".

Về tỷ lệ nhựa tái sinh, phạm vi dùng được thay đổi theo mặt hàng. Với thực phẩm, mỹ phẩm và dược phẩm có những yêu cầu riêng đối với bao bì chứa đựng, và tầng đó tác động trước.

③ Hấp thụ bằng hình dạng — lựa chọn không thay vật liệu

Giữ nguyên cả vật liệu lẫn lượng dùng, để kết cấu hứng lấy va đập: cố định bằng cách gấp và vách ngăn, xả tải qua cách chừa khoảng trống, tách vai trò của lớp ngoài và lớp trong. Tất cả đều là công phu ở phía thiết kế, không kèm theo việc thay thế chính vật liệu.

Lợi thế của nước đi này là không phải đổi nguồn cung. Quan hệ giao dịch và tiêu chuẩn kiểm hàng hiện có giữ nguyên, chỉ thiết kế là chuyển động. Ràng buộc cũng rõ ràng không kém: phải thiết kế lại theo từng mặt hàng, nên với nhiều chủng loại số lượng ít, công sức sẽ chất chồng.

Trong nghiệp vụ nhập khẩu, đôi khi đây là nước đi phát huy tác dụng nhanh nhất, bởi việc đổi vật liệu kéo theo kiểm tra mua hàng, kiểm hàng và nhãn mác, trong khi thay đổi cách đóng gói là thứ có thể tự quyết để thử.

④ Thu hồi và dùng lại — gỡ bỏ chính tiền đề

Gỡ bỏ tiền đề dùng một lần và thu hồi để dùng lại: thùng gấp gọn được để trả về, kết cấu sửa chữa được để dùng tiếp, thiết kế đặt trên tiền đề cho thuê hoặc vận hành theo mô hình dùng chung.

Chỉ nhìn đơn giá vật liệu thì thấy đắt. Phán đoán thay đổi khi quy về từng lần sử dụng: dùng được bao nhiêu lần, thu hồi tốn bao nhiêu, sẽ quyết định toàn cảnh.

Và chỉ riêng nước đi này làm thay đổi chính cách tổ chức logistics. Cần có tuyến quay về, cần công đoạn làm sạch và kiểm tra, và cần định trước cách xử lý khi hàng không quay về. Với nhập khẩu một chiều thì khó thành, nó chỉ trở thành lựa chọn khi có giao dịch lặp lại với cùng một đối tác.

Nhìn từ phía người nhập khẩu

Đặt bốn nước đi cạnh nhau, có thể thấy quyết định đổi bao bì không dừng lại ở bao bì. Có ba thứ chuyển động cùng lúc.

• Tỷ lệ hư hỏng — càng mỏng, càng nhẹ thì càng dễ tăng, và một khi tăng thì phần tiết kiệm bị triệt tiêu
• Thể tích và trọng lượng — gắn thẳng vào cước. Chi phí vật liệu giảm mà cước tăng thì vô nghĩa
• Nhãn mác — với mỹ phẩm, thực phẩm và dược phẩm, đổi bao bì chứa đựng có thể khiến việc kiểm tra nhãn phải làm lại

Điểm thứ ba là luận điểm đặc thù của nhập khẩu. Việc đổi vật liệu bao bì có thể làm dịch chuyển các tiền đề về diện tích nhãn, ghi chất liệu và ghi nhận dạng. Nếu chốt vật liệu rồi mới biết nhãn không qua được thì phạm vi làm lại sẽ rất rộng. Việc xem xét vật liệu và việc kiểm tra nhãn nên tiến hành song song.

Và một điều nữa. Bốn nước đi này không phải chọn một. Lớp ngoài đổi sang giấy, lớp trong hấp thụ bằng hình dạng, còn với đối tác giao dịch lặp lại thì dùng thùng có thu hồi — cùng một mặt hàng vẫn có thể đổi nước đi theo từng chặng. Thứ cần chốt trước không phải vật liệu mà là "chở cái gì, trong điều kiện nào, đi tới đâu".

Việc hỏi các bên, hãy để chúng tôi đảm nhận

Các doanh nghiệp tham gia triển lãm vốn đang chờ được liên hệ. Vấn đề là nếu quý vị tự liên hệ từng bên một, các cuộc gọi chào hàng sẽ kéo đến liên tục, kể cả từ những nơi hoàn toàn không phù hợp với điều kiện của quý vị. Danh sách càng dài thì gánh nặng càng lớn, và rốt cuộc không còn so sánh được gì cho ra hồn.

Chúng tôi đã tổng hợp toàn bộ nội dung trưng bày của triển lãm lần này, và đã trao danh thiếp cho các đơn vị ngay tại hội trường. Chỉ cần cho chúng tôi biết chở cái gì, với trọng lượng, thể tích và số lượng bao nhiêu, đi tới đâu, chúng tôi sẽ thay quý vị hỏi những bên phù hợp và tổng hợp câu trả lời gửi lại. Chúng tôi không chuyển thông tin liên hệ của quý vị cho bên nào khi chưa có sự đồng ý của quý vị.

Với tư cách một doanh nghiệp làm về nhập khẩu và lưu thông dược phẩm, mỹ phẩm và thực phẩm, chúng tôi cũng sẽ trình bày ảnh hưởng tới nhãn mác và những điểm cần xác minh trước khi chuyển đổi. Trao đổi ở giai đoạn chưa quyết nên bắt đầu từ nước đi nào cũng không sao.

Nguồn thông tin gốc đã tham khảo

• Bộ Môi trường Nhật Bản, trang phổ biến về "Luật thúc đẩy tuần hoàn tài nguyên liên quan đến nhựa" — Giảm thải và tái tài nguyên hóa bởi doanh nghiệp thải

Bài viết này tổng hợp xu hướng dựa trên nội dung trưng bày do ban tổ chức công bố và thông tin công khai trên trang web chính thức của các đơn vị. Không nêu tên sản phẩm hay tên doanh nghiệp cụ thể, cũng không so sánh hay đánh giá hơn kém. Nội dung công bố tính đến tháng 8 năm 2026. Khái quát về chế độ dựa theo tài liệu công bố của bộ ngành chủ quản; việc áp dụng trong từng trường hợp cụ thể do cơ quan có thẩm quyền phán định.